Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 października 2023 r.

Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, I Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodnicząca: Sędzia S.R. Monika Sałyga

Protokolant : sekretarz sądowy Agata Wójciak

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2023 r. w Łodzi

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Banku (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko B. Z.

o zapłatę

zasądza od pozwanej B. Z. na rzecz powoda (...) Banku (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 587,09 zł (pięćset osiemdziesiąt siedem złotych, dziewięć groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie liczonymi od kwoty 488 zł (czterysta osiemdziesiąt osiem złotych) od dnia 24 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty;

zasądza od pozwanej B. Z. na rzecz powoda (...) Banku (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 139,89 zł (sto trzydzieści złotych, osiemdziesiąt dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt I C 680/23

UZASADNIENIE

W pozwie z 6 lipca 2022 roku powód (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej B. Z. kwoty 587,09 zł z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od kwoty 488 zł od 24 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i kosztów odpisu poświadczonych notarialnie pełnomocnictw w wysokości 3,69 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że dochodzone pozwem roszczenie wynika z niewywiązania się przez pozwaną z zawartej z powodem umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego, którego ewidencja prowadzona jest pod numerem (...).

(pozew k. 4 – 5v)

W dniu 14 lipca 2022 roku pod sygn. akt I Nc 1175/22 został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

(nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 25)

Pozwana B. Z. wniosła sprzeciw od przedmiotowego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na swoją rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana wskazała, że w jej ocenie obciążenie jej kosztami prowadzenia rachunku bankowego jest nieuzasadnione. Dalej pozwana wskazała, że zawarcie powyższej umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego wynikało z faktu zawarcia przez pozwaną z powodem umowy o kredyt, w związku z którą bank wymagał otwarcia takiego rachunku, a którego ona nie mogła rozwiązać do czasu spłaty kredytu. Pozwana podała, że nie chciała takiego rachunku otwierać ani za niego płacić. Pozwana powołała się na abuzywność postanowień umowy w tym zakresie oraz misseling. Pozwana nie kwestionowała natomiast wysokości dochodzonego roszczenia.

(sprzeciw od nakazu zapłaty k. 39 – 40)

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 26 lipca 2017 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawarł z B. Z. w formie pisemnej umowę rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego konto P. (...) numer (...). Umowa została zawarta na czas nieoznaczony, zaś jej przedmiotem było prowadzenie konta przez Bank, świadczenie usług bankowości elektronicznej oraz wykonywania i rozliczania transakcji wykonanych przy jej użyciu, korzystanie z dopuszczalnego salda debetowego. Ponadto w treści umowy wskazano, że umożliwia ona klientowi banku zawierania umów o inne produkty i usługi oferowane przez Bank, w tym rachunki oszczędnościowe, walutowe i lokaty.

Opłata za prowadzenie rachunku wynosiła 40 zł.

Przyczyny powstania zadłużenia przeterminowanego na rachunku określał Regulamin.

Od zadłużenia przeterminowanego powodowi przysługiwały odsetki w wysokości odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Stopa procentowa zadłużenia przeterminowanego wynosiła dwukrotność sumy stopy referencyjej NBP i 5,5 punktów procentowych to jest 14% w stosunku rocznym.

(umowa rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego k.7v – 8v, arkusz informacyjny dla deponentów k. 9, zestawienie operacji k. 103 – 105)

B. Z. korzystała z przedmiotowego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego do spłaty kredytu zaciągniętego u powoda.

(zeznania pozwanej 00:02:25 – 00:09:54, nagranie na k. 112, protokół skrócony k. 111, 111v)

Pozwana zaprzestała terminowego regulowania zobowiązań wynikających z umowy rachunku.

(historia rachunku 10 – 12)

Pismem z 1 czerwca 2020 roku powód poinformował pozwaną o zadłużeniu powstałym na ww. rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym w wysokości 80,78 zł i wezwał pozwaną do spłaty zaległości niezwłocznie po otrzymaniu niniejszego pisma.

(pismo z 1 czerwca 2020 roku k. 106)

Pismem z 1 października 2020 roku powód ponownie poinformował pozwaną o zadłużeniu powstałym na ww. rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym w wysokości 125,95 zł i wezwał pozwaną do spłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych od otrzymania powyższego pisma. Nadto powód poinformował pozwaną o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

(pismo z 1 października 2020 roku k. 13)

W związku z brakiem spłaty zadłużenia pismem z 19 maja 2021 roku doręczonym 14 czerwca 2021 roku powód wypowiedział pozwanej umowę ww. rachunku z zachowaniem terminu wypowiedzenia wynoszącego 2 miesiące. W piśmie tym wskazano, że saldo na powyższym rachunku na dzień sporządzenia pisma wynosi – 428,37 zł w tym – 20,37 zł tytułem odsetek.

(wypowiedzenie umowy k. 14, dowód doręczenia k. 15)

Pismem z 24 września 2021 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty zadłużenia w wysokości 527,32 zł. w tym kwoty 488 zł tytułem kapitału oraz kwoty 39.32 zł tytułem odsetek w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia niniejszego wezwania. Nadto powód poinformował pozwaną, że w przypadku braku możliwości dokonania jednorazowej spłaty należności możliwe jest zawarcie porozumienia lub ugody ustalających warunku spłaty zadłużenia..

(wezwanie do zapłaty k. 16, elektroniczne potwierdzenie odbioru k. 17)

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy, których wiarygodność nie budziła wątpliwości a autentyczność nie była kwestionowana. Sąd oparł się również na dowodzie z przesłuchania pozwanej B. Z. w zakresie, w jakim jej twierdzenia znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo było zasadne w całości.

Podstawę prawną dochodzonego roszczenia stanowił art. 725 k.c. zgodnie z którym przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych.

W myśl art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 roku, Nr 72, poz. 665 – j.t.) Bank może pobierać przewidziane w umowie prowizje i opłaty z tytułu wykonywanych czynności bankowych oraz opłaty za wykonywanie innych czynności.

Za prowadzenie powyższego rachunku bankowego powodowy Bank pobierał opłatę w wysokości 40 zł miesięcznie.

Pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia przedmiotowej umowy, obowiązku uiszczania opłat związanych z powyższym rachunkiem ani faktu powstania zadłużenia z tego tytułu. Nie kwestionowała również wysokości dochodzonego roszczenia. Pozwana wskazywała natomiast, że warunkiem wzięcia kredytu, który uzyskała w powodowym banku było zawarcie powyższej umowy rachunku, której to umowy nie mogła rozwiązać do czasu spłaty kredytu. W tym zakresie B. Z. powoływała się na abuzywność postanowień umowy oraz zjawisko misselingu.

Analizując materiał dowodowy w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, by zapisy umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego wprowadzające opłatę za prowadzenie konta stanowiły niedozwolone postanowienia umowne lub by stanowiły przejaw stosowania przez Bank misselingu.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem (osobą fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową – art. 22 ¹ k.c.) nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie umowy może zatem zostać uznane za niedozwolone po łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1. postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem,

2. ukształtowane przez postanowienie prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami,

3. powyższe prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta oraz

4. postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron.

Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie natomiast brak jednej z nich skutkuje, że Sąd nie dokonuje oceny danego postanowienia pod katem abuzywności.

Jak podnosi się w doktrynie i orzecznictwie sądowym „dobre obyczaje” są w zasadzie odpowiednikiem „zasad współżycia społecznego”. Zgodnie z utrwaloną judykaturą do zasad tych zalicza się reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością, aprobowanymi społecznie zasadami. W rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. „działanie wbrew dobrym obyczajom" w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku, zaś „rażące naruszenie interesów konsumenta" oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Obie wskazane w tym przepisie formuły prawne służą do oceny tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r. I CK 832/2004 publ. w Biul. SN 2005/11/13) Nie jest zatem wystarczające ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami), lecz konieczne jest stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta). Pojęcie rażącego naruszenia interesów konsumenta nie może być sprowadzane tylko do wymiaru czysto ekonomicznego; należy też uwzględniać niewygodę organizacyjną, nierzetelność traktowania, wprowadzenie w błąd, naruszenie prywatności konsumenta (por. wyrok SN z 6 października 2004 r., I CK 162/04, (...) 2005, Nr 12, poz. 136; wyrok SN z 13 lipca 2005 r., I CK 832/04, B. (...), Nr 11). „Rażące naruszenie interesów konsumenta" oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym.

Misselling natomiast to proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru. Taka definicja missellingu wynika z art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, który to przepis wprowadza zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Za przykład missellingu można uznać np. praktyki proponowania konsumentom zawarcia umowy o kredyt konsumencki, której warunki nie odpowiadały wskazanym przez konsumentów potrzebom i możliwościom spłaty zobowiązań.

Należy podkreślić, że w świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 roku, Nr 72, poz. 665 – j.t.) bank może pobierać przewidziane w umowie prowizje i opłaty, przy czym umowa musi określać wysokość prowizji i opłat za czynności związane z wykonaniem umowy oraz przesłanki i tryb ich zmiany przez bank. Pobieranie przez bank wynagrodzenia za świadczone usługi znajduje podstawę zarówno w art. 52 ust. 2 pkt 6 Prawa bankowego, jak i art. 110 Prawa bankowego, a także w ogólnym założeniu, że działalność banku, jako przedsiębiorcy, nakierowana jest na osiągnięcie zysku. Jednak finansowe korzyści płyną dla banku już z samego powierzenia mu przez konsumentów środków pieniężnych, którymi następnie może on obracać, inwestować, udzielać oprocentowanych pożyczek i kredytów. Bank nie może natomiast pobierać opłat i prowizji za te czynności, które należą do istoty umowy rachunku bankowego, a ściślej do istoty obowiązków banków związanych z realizacją umowy. Wskazać należy, że prowadzenie rachunku bankowego i wypłata środków pieniężnych są podstawowymi elementami umowy rachunku bankowego bez których nie możliwa byłaby realizacja samej umowy. Istotne jest, że czynnością bankową jest samo prowadzenie rachunku bankowego i za tę czynność bezsprzecznie bank może pobierać opłaty.

Oferta Banku skłaniająca konsumenta – kredytobiorcę do założenia rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego w danym banku nie stanowi w ocenie Sądu missellingu. Przede wszystkim B. Z. sama przyznała, że rachunek ten służył jej do spłaty kredytu zaciągniętego u powoda, na którego wzięcie zdecydowała się dobrowolnie. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie brak było przesłanek świadczących o tym, by produkt oferowany przez Bank (umowa rachunku) był niedostosowany do potrzeb pozwanej.

Sąd ma świadomość, że postanowienia umowne, które uzależniają udzielenie i uruchomienie kredytu od założenia rachunku w banku który takiego kredytu udziela mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne.

Fakt ten nie został jednak wykazany w toku niniejszego postępowania.

Pozwana nie przedstawiła dowodu potwierdzającego, że faktycznie zawarcie powyższej umowy rachunku bankowego zostało jej przez powodowy Bank narzucone. Umowa rachunku bankowego jest odrębną umową, znajduje się na niej podpis pozwanej. Pozwana nie złożyła umowy kredytowej, z której zawarciem jak podawała łączył się obowiązek utworzenia powyższego rachunku. Tym samym nie wykazała, które z postanowień umowy kredytowej nakładały na nią obowiązek posiadania przedmiotowego rachunku w tym banku.

Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Potwierdzeniem zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego są również przepisy art. 3 k.p.c., 232 k.p.c. i 381 k.p.c. Wskazać przy tym należy, iż postępowanie cywilne jest kontradyktoryjne i nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia, wyjaśnienia, wykazania zasadności twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1996 w sprawie sygn. akt: I CKU 45/96, OSNC 1997 r., Nr 6-7, poz. 76).

W ocenie Sądu pozwana nie podołała obowiązkowi wynikającemu z powołanego art. 6 k.c. gdyż nie wykazała aby w związku z zawarciem przedmiotowej umowy rachunku bankowego doszło do rażącego naruszenia jej interesów. Nadto nie wykazała również aby powód zawierając umowę działał w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając interesy konsumenta – pozwanej.

Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił powództwo w całości o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. i zasądził je zgodnie z żądaniem pozwu to jest od kwoty 488 zł od 24 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty. Prawo żądania odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikało wprost z zapisów umowy rachunku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania. Pozwana przegrała proces w całości, zatem zobowiązana jest zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty. Koszty te wynoszą 139,89 zł i składa się na nie opłata sądowa od pozwu w wysokości 30 zł, opłata skarbowa od dwóch pełnomocnictw w wysokości 34 zł, koszt notarialnego poświadczenia dwóch pełnomocnictw w ącznej wysokości 9,23 zł, oraz koszt doręczenia komorniczego w wysokości 66 zł. Mając na uwadze powyższe tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 139,89 zł orzekając jak w punkcie 2 sentencji wyroku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, stosownie do art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W tym miejscu wskazać również należy, że Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.c. zgodnie, z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Wskazana norma prawna ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności.

W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy takie szczególne okoliczności nie zachodzą. Zdaniem Sądu pozwana miała świadomość, że obciążają ją opłaty za prowadzenie rachunku. O powstaniu zadłużenia oraz o jego wysokości była informowana przez powoda. Była przez powoda wzywana do uiszczenia powstałej zaległości. Mimo to od powyższego obowiązku uchylała się. W tej sytuacji wniesienie pozwu w niniejszej sprawie przez powoda było jedyną drogą do zaspokojenia jego roszczeń. Strona powodowa poniosła określone koszty, które pozwana jako strona przegrywająca zobligowana jest jej zwrócić.