Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 maja 2017 roku

Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący S.S.R. Małgorzata Sosińska-Halbina

Protokolant sekr. sąd. Izabella Bors

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 roku w Łodzi

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W.

przeciwko L. C.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt VIII C 2252/16

UZASADNIENIE

W dniu 27 maja 2016 powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. wytoczył przeciwko pozwanemu L. C. powództwo o zapłatę kwoty 4.159,53 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że w dniu 4 grudnia 2009 roku na mocy umowy bankowej o nr (...) C. Bank przekazał pozwanemu określoną umową kwotę pieniężną, którą pozwany zobowiązał się zwrócić w umówionym terminie. Pozwany nie wywiązał się z powyższej powinności, na skutek czego niespłacona kwota należności głównej stała się wymagalna wraz z kwotą odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. W dniu 17 kwietnia 2015 roku powód zawarł z następcą prawnym pierwotnego wierzyciela umowę cesji, na podstawie której przejął prawa do wierzytelności wobec pozwanego z tytułu opisanej umowy bankowej. Na dochodzoną pozwem należność składają się następujące kwoty: 3.019 zł – z tytułu należności głównej oraz 1.140,53 zł
– z tytułu odsetek naliczonych zarówno przez pierwotnego wierzyciela, jak i przez powoda.

Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym.

(pozew k. 2-4, zarządzenie k. 1)

W dniu 1 czerwca 2016 roku Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wydał przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (VIII Nc 3874/16), którym zasądził dochodzoną pozwem kwotę wraz z kosztami procesu.

(nakaz zapłaty k. 21)

Nakaz ten zaskarżył sprzeciwem w całości pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powoda, nieudowodnienia istnienia i wysokości roszczenia, jego spełnienia oraz przedawnienia.

(sprzeciw k. 30-33)

W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymując powództwo w całości jednocześnie oświadczył, że źródłem roszczenia dochodzonego pozwem jest umowa o kredyt oraz limit i kartę M. E. oraz świadczenie usług (...) zawarta w dniu 2 grudnia 2009 roku pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w P. a pozwanym, na mocy której pozwany otrzymał kwotę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania spłaty zaciągniętego zadłużenia, na skutek czego (...) S.A. z siedzibą w P. wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny, a następnie wszczął przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygn. Km 6101/11, które zostało umorzone w dniu 15 lipca 2013 roku, co czyni zarzut przedawnienia niezasadnym.

(odpowiedź na sprzeciw k. 41-44)

W toku dalszego postępowania stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie, przy czym na rozprawie w dniu 17 maja 2017 roku pełnomocnicy stron
nie stawili się.

(pismo procesowe pozwanego k. 57-59, protokół rozprawy k. 68)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwany L. C. w dniu 2 grudnia 2009 roku zawarł z (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w W. umowę o kredyt oraz limit i kartę M. E. oraz o świadczenie usług bankowości elektronicznej. Zgodnie z treścią umowy bank udzielił pozwanemu kredytu na cele konsumpcyjne w wysokości 5.000 zł, wskazując jako dzień spłaty 5 dzień miesiąca od 5 stycznia 2010 roku. Kredyt miał zostać spłacony w 30 ratach miesięcznych.

(umowa kredyt oraz limit… k. 45-47)

W dniu 17 kwietnia 2015 roku powód zawarł z S. A. (Spółką Akcyjną) z siedzibą w P. , umowę o przelew wierzytelności m.in. wobec dłużnika L. C., wynikającej z tytułu umowy bankowej z dnia 4 grudnia 2009 roku o nr (...). W wyciągu z elektronicznego załącznika do umowy cesji zadłużenie pozwanego zostało określone na łączną kwotę 3.967,84 zł.

(umowa sprzedaży wierzytelności k. 8-11, wyciąg z listy dłużników k. 12,załącznik do umowy sprzedaży wierzytelności k. 48-49)

W wyciągu z ksiąg rachunkowych Funduszu Sekurytyzacyjnego z dnia 20 maja roku powód wskazał, że zadłużenie pozwanego wynikające z umowy kredytu z dnia 4 grudnia 2009 roku o nr (...) wynosi według stanu na dzień wystawienia wyciągu 4.159,53 zł.

(wyciąg z ksiąg rachunkowych k. 7)

W dniu 26 października 2011 roku S. A. (Spółką Akcyjną) z siedzibą w P. wszczęła przeciwko dłużnikowi postępowanie egzekucyjne na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) wystawionego w dniu 16 czerwca 2011 roku. Postępowanie to prowadzone pod sygn. Km 6101/11 umorzono postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 roku wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a tytuł wykonawczy zwrócono wierzycielowi.

(z załączonych akt komorniczych Km 6101/11: wniosek o wszczęcie egzekucji, postanowienie z dnia 15 lipca 2013 roku, zwrot tytułu)

Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w sprawie dokumentów, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości, nie była również kwestionowana przez strony postępowania.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że pozew jest pismem procesowym, które oprócz spełnienia wymogów formalnych przewidzianych dla każdego pisma procesowego, dodatkowo musi zawierać ściśle określone przepisami prawa procesowego obligatoryjne elementy, a to dokładne określone żądanie pozwu (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.). Prawidłowe sformułowanie pozwu
– wskazanie żądania pozwu wraz z uzasadniającymi je okolicznościami faktycznymi – stanowi obowiązek procesowy powoda. Wyłączona jest w tym względzie jakakolwiek ingerencja sądu, czy też strony przeciwnej.

Z kolei zgodnie z treścią art. 321 § 1 k.p.c. sąd nie może wyrokować
co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem pozwu ani zasądzić ponad żądanie. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 2005 roku, II CK 556/04 (OSNC 2006/2/38, Biul. SN 2005/5/10), cytowany przepis daje wyraz tradycyjnej zasadzie wyrokowania statuującej zakaz orzekania ponad żądanie oraz zasadzie dyspozycyjności, która przejawia się w tym, że sąd jest związany granicami powództwa i nie może w tym wypadku dysponować przedmiotem procesu przez określenie jego granic niezależnie od zakresu żądania ochrony przez powoda. Przepis ten określając granice wyrokowania wskazuje, że nie można nie tylko orzekać ponad rozmiar zgłoszonego przez stronę żądania, ale także orzekać
co do rzeczy nie objętej przedmiotem żądania, czyli zasądzić coś innego niż żądała strona. Żądanie powództwa jest zatem zdeterminowane przez podstawę faktyczną żądania. W konsekwencji Sąd nie może uwzględnić roszczenia strony powodowej na innej podstawie aniżeli podstawa faktyczna wskazywana przez nią w pozwie
i w dalszym toku postępowania sądowego. Wyrok uwzględniający powództwo na podstawie faktycznej, na której strona powodowa nie opierała powództwa stanowi zasądzenie ponad żądanie (patrz wyrok SN z dnia 9 maja 2008 roku, III CSK 17/08; wyrok SN z dnia 24 maja 2007 roku, V CSK 25/07, OSNC-ZD 2008/2/32, Pr. Bankowe 2008/4/22; porównaj także wyrok SN z dnia 29 października 1993 roku, I CRN 156/93; orzeczenie SN z dnia 30 grudnia 1954 roku, I C 1729/53, OSNCK 1956/3/64 i wyrok SN z dnia 1 czerwca 1965 roku, I PR 136/65). Zasądzenie sumy pieniężnej mieszczącej się w granicach kwotowych powództwa, lecz z innej podstawy faktycznej stanowi orzeczenie ponad żądanie (wyrok SN z dnia 29 listopada 1949 roku, Wa.C. 165/49).

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż powód w uzasadnieniu pozwu podniósł, że domaga się zasądzenia kwoty dochodzonej pozwem, której źródło stanowi umowa bankowa o numerze (...) zawarta w dniu 4 grudnia 2009 roku pomiędzy C. Bank a pozwanym i to konkretne roszczenie pozwu podlegało ocenie Sądu. Przypomnieć bowiem należy, że zmiana stanowiska przez stronę powodową – przytoczenie nowych okoliczności faktycznych dla uzasadnienia żądania strony - w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna, zgodnie bowiem z treścią art.505 ⁴ § 1 k.p.c. zmiana powództwa jest niedopuszczalna. Niedopuszczalna jest przy tym zarówno zmiana powództwa w zakresie przedmiotowym (roszczenia procesowego),
jak i podmiotowym - celem ustabilizowania już na samym początku postępowania zakresu sprawy i skupienia się na wyjaśnianiu konkretnego roszczenia pomiędzy konkretnymi podmiotami, które znają sprawę od samego początku ( por. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 505 ⁴, pod red. Piotra Pogonowskiego, wyd. LEX). W konsekwencji bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy pozostawały okoliczności faktyczne podnoszone przez powoda w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź powoda na sprzeciw od nakazu zapłaty.

W przedmiotowej sprawie powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. nie wykazał swojej legitymacji czynnej do występowania w przedmiotowym procesie. Powód w żaden sposób nie udowodnił, że przysługuje mu wierzytelność w stosunku do pozwanego, wynikająca z zawartej przez pozwanego w dniu 4 grudnia 2009 roku umowy bankowej o nr (...) z C. Bank. Powód nie wykazał bowiem, że skutecznie nabył wierzytelność względem pozwanego od S. A. (Spółką Akcyjną) z siedzibą w P. wobec tego, że nie wykazał by dochodzona od pozwanego wierzytelność była wcześniej przedmiotem cesji na rzecz tego podmiotu i że podmiot ten jest następcą prawnym C. Bank w zakresie wierzytelności dochodzonej przedmiotowym powództwem. Powyższego nie dowodzą żadne dokumenty złożone w toku postępowania przez stronę powodową. Tego rodzaju dokumenty nie mogą stanowić i nie stanowią dowodu na istnienie zobowiązania pozwanego (tak co do zasady jak i co do wysokości). Są to co najwyżej tzw. dokumenty prywatne, których formalna moc dowodowa, jak stanowi art. 245 k.p.c., ogranicza się do domniemania, że zbywca (pierwotny wierzyciel) i nabywca złożyli oświadczenie nimi objęte. Tylko w takim zakresie dokumenty te nie budzą wątpliwości Sądu. Materialna moc dowodowa tych dokumentów bez poparcia ich odpowiednimi dokumentami źródłowymi, jest nikła. Powyższej okoliczności nie dowodzą również załączone akta komornicze (Km 6101/11), z których jedynie wynika, że wierzycielem we wskazanej sprawie był S. A. (Spółką Akcyjną) z siedzibą w P., ale wobec zwrotu tytułu wykonawczego nie wiadomo z jakiego tytułu dochodził wierzytelności od pozwanego. Wnosząc o zasądzenie kwoty dochodzonej pozwem powód przedstawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej z dnia 20 maja 2016 roku. Zgodnie jednak z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 roku, wydanym w sprawie P 1/10 ( (...)), art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Trybunał Konstytucyjny oceniając z punktu widzenia zasady równości dopuszczalność upośledzenia pozycji prawnej konsumenta w postępowaniu cywilnym poprzez nadanie mocy prawnej dokumentów urzędowych wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego stwierdził, że brak jest dostatecznego uzasadnienia takiego rozwiązania, wziąwszy pod uwagę cel powyższej regulacji.

Z tych powodów Trybunał Konstytucyjny uznał nadanie mocy dokumentów urzędowych wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego za sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej wynikającą z art. 2 Konstytucji.

W konsekwencji wobec tego, że pozwany występuje w sprawie jako konsument, przedmiotowy dokument nie stanowi względem niego dokumentu urzędowego i nie dowodzi, że powód skutecznie nabył względem niego wierzytelność dochodzoną przedmiotowym powództwem.

W konsekwencji uznać należy, że powód, od początku postępowania reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, w żaden sposób nie wykazał, że nabył wierzytelność względem pozwanego. Zgodnie zaś z treścią przepisu
art. 6 k.c., ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie to powód winien udowodnić, że nabył ze skutkiem prawnym wierzytelność względem pozwanego, wynikającą z przedmiotowej umowy bankowej i że pozwany powinien zapłacić mu należność w opisanej pozwem wysokości. Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c. to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że obecnie Sąd nie jest odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego, a ryzyko nieudowodnienia podstawy faktycznej żądania ponosi powód. Wskazać przy tym należy, że obowiązujące przepisy (art. 207 § 6 k.p.c.) nakazują stronom postępowania przytaczanie okoliczności faktycznych i dowodów, co do zasady wraz z pierwszym pismem, w którym zajmuje stanowisko w sprawie (pozwie, odpowiedzi na pozew, sprzeciwie). Już zatem w treści pozwu powód winien niezwłocznie przedstawić wszelkie wnioski dowodowe i dowody na uzasadnienie swoich twierdzeń faktycznych (B. K., Rozważania o "braku zwłoki" jako podstawie uwzględnienia spóźnionego materiału procesowego na gruncie art. 207 § 6 oraz 217 § 2 k.p.c. Artykuł. S. P.. (...)-148) a nie uczynił tego nawet w kolejnych pismach procesowych składanych w sprawie. Wskazać bowiem należy, że § 2 art. 217 k.p.c. jasno wskazuje, że fakty i dowody winny być przytaczane „we właściwym czasie” pod rygorem ich pominięcia jako spóźnionych (por. Komentarz do art. 217 Kodeksu postępowania karnego: P. Telenga i inni, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. WKP, 2012; T. Żyznowski i inni, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366. Lex, 2013; B. Karolczyk, Rozważania o "braku zwłoki" jako podstawie uwzględnienia spóźnionego materiału procesowego na gruncie art. 207 § 6 oraz 217 § 2 k.p.c. Artykuł. St.Prawn. 2012/1/123-148).

Z opisanych powyżej przyczyn uznać należy, że powód nie udowodnił, że pozwany ma obowiązek zapłaty na jego rzecz jako cesjonariusza kwoty
dochodzonej pozwem.

Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy, że powód nie udowodnił również powództwa, tak co do zasady jak i co do wysokości. Powód wskazał w pozwie, ze dochodzi należności od pozwanego z tytułu zawartej w dniu 4 grudnia 2009 roku pomiędzy pozwanym a pierwotnym wierzycielem C. Bank umowy bankowej o nr (...). Do pozwu jak również później składanych pism procesowych nie załączył jednakże przedmiotowej umowy, wobec czego brak jest możliwości weryfikacji zasadności powództwa i to jako nieudowodnione, wobec kategorycznego stanowiska pozwanego wnoszącego o oddalenie powództwa w całości i negującego powództwo, tak co do zasady jak i wysokości, podlegało oddaleniu również z tego względu.

Wskazać wreszcie należy, że zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia. W sprawie brak jest bliższych danych, co do daty wymagalności roszczenia z umowy bankowej zawartej w dniu 4 grudnia 2009 o nr (...) wobec jej niezłożenia przez stronę powodową. W konsekwencji przyjąć należy, że ta stała się wymagalna w najwcześniej możliwym terminie, to jest następnego dnia po jej zawarciu. Skoro tak powództwo wytoczone w maju 2016 roku niewątpliwie dotyczyło roszczenia już przedawnionego. Gdyby nawet przyjąć, czego jednak strona powodowa nie wykazała, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie o sygn. akt Km 6101/11 miało swoje źródło w przedmiotowej umowie, to i tak nawet wobec jego umorzenia postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 roku na podstawie art. art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. roszczenie w chwili wytoczenia powództwa było przedawnione. Sąd Rejonowy podziela pogląd wyrażony m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn. akt III CZP 29/16, pogląd że nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności ( art. 123 § 1 pkt 2 k.c.).

Co do zasady, w razie cesji wierzytelności na nabywcę przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, wszystkie właściwości, przywileje i braki (art. 509 § 2 k.c.). Nabywca wstępuje w sytuację prawną cedenta, w tym również w zakresie przedawnienia. Zbycie wierzytelności jest bowiem irrelewantne dla jego biegu. Odmiennie jednak kształtuje się sytuacja prawna cesjonariusza wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym od sytuacji wierzytelności objętej innym tytułem wykonawczym. Uprawnienie do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przysługiwało jedynie bankom i tylko na ich rzecz mogła być nadana klauzula wykonalności. Nadanie klauzuli na rzecz cesjonariusza niebędącego bankiem nie było dopuszczalne (zob. uchwały SN z 2.04.2004 r., III CZP 9/04, OSNC/2005/6/98, z 22.02.2006 r., III CZP 129/05, OSNC/2007/1/4, z 19.02.2015 r., III CZP 103/14). Cesjonariusz nie mógł kontynuować egzekucji wszczętej przez bank, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zastosowania art. 192 pkt 3 k.p.c., a zatem fundusz sekurytyzacyjny, który nie mógł się powołać na bankowy tytuł egzekucyjny, przejście uprawnień i uzyskać klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 1 k.p.c., musiał ustalić istnienie roszczenia w drodze procesu sądowego, uzyskać nowy tytuł wykonawczy i dopiero na jego podstawie egzekwować roszczenie. Wyjątkowość przywileju wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego prowadzi do wniosku, że skoro nie może on być podstawą egzekucji na rzecz innych osób niż w nim wskazane, za wyjątkiem następstwa prawnego po stronie wierzyciela innego banku, to również materialnoprawne skutki czynności wierzyciela – banku, prowadzące do przerwy biegu przedawnienia dotyczą wyłącznie tego wierzyciela.

Z tego powodu nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną złożeniem wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu i późniejszym umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji zarzut przedawnienia, podniesiony przez pozwanego, okazał się skuteczny wobec wniesienia pozwu po upływie 3-letniego terminu przedawnienia.

O obowiązku zwrotu kosztów procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik sprawy, na podstawie art. 98 k.p.c. Jej zastosowanie jest uzasadnione faktem, że żądanie powoda zostało oddalone w całości.

Koszty poniesione przez pozwanego wyniosły 1.200 zł i obejmowały koszty zastępstwa procesowego wykonywanego przez adwokata w kwocie 1.200 zł (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie- Dz.U. 2015, poz. 1800.).